കഴിഞ്ഞ ശനിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം വീട്ടിലെത്തിയപ്പോൾ ആദ്യം ശ്രദ്ധിച്ചത് പരിചിതമായൊരു മണമായിരുന്നു. പൂക്കളുടെയും നെയ്യുടെയും പായസത്തിൻ്റെയും എല്ലാം കൂടിച്ചേർന്ന ഓണത്തിൻ്റെ മണം.
എഴുപത് വയസ്സായ എനിക്ക് അത് വെറുമൊരു മണം മാത്രമായിരുന്നില്ല. ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് മനസ്സ് വർഷങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് പോയി. കുട്ടിക്കാലത്തെ ഓണവും വീടും അന്ന് കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന ആളുകളുമെല്ലാം ഓർമ്മയിൽ തെളിഞ്ഞുവന്നു.
വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം വീട്ടിലൊരു ഓണം
ഏറെ വർഷങ്ങളായി വീട്ടിൽ പഴയ രീതിയിൽ ഓണം ആഘോഷിച്ചിരുന്നില്ല. ജോലി, കുടുംബം, നഗരജീവിതം — അങ്ങനെ ഓരോ വർഷവും കടന്നുപോയി.
കഴിഞ്ഞ വർഷം മകൾ പറഞ്ഞ ഒരു കാര്യമാണ് അതിന് മാറ്റം വരുത്തിയത്.
“അപ്പാ, ഇത്തവണ നമുക്ക് വീട്ടിൽ തന്നെ ഓണം ആഘോഷിക്കാം.”
വലിയ തയ്യാറെടുപ്പുകളൊന്നും വേണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞെങ്കിലും അവൾക്ക് നല്ല ആവേശമായിരുന്നു. പൂക്കളും സദ്യയ്ക്കുള്ള സാധനങ്ങളുമൊക്കെയായി വീട് പതുക്കെ ഓണത്തിൻ്റെ തിരക്കിലേക്ക് മാറി. അപ്പോഴും എനിക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് ഒന്നും തോന്നിയിരുന്നില്ല. പൂക്കൾ വീട്ടിലെത്തിയതുവരെ.
"പൂക്കളുടെ മണം കിട്ടിയ നിമിഷം കുട്ടിക്കാലത്തെ ഒരു ചിത്രം മനസ്സിലേക്ക് വന്നു. ഓണക്കാലത്ത് വീട്ടുമുറ്റത്ത് പൂക്കളുമായി എത്തുന്ന മുത്തശ്ശി. പൂക്കളം ഒരുക്കുന്ന തിരക്ക്. ചുറ്റും ഓടിനടക്കുന്ന കുട്ടികൾ."
ഒരു മണം തുറന്ന പഴയ വാതിൽ
വർഷങ്ങളായി ഓർത്തിട്ടില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളായിരുന്നു അവ. എന്നിട്ടും ആ മണം കിട്ടിയപ്പോൾ ഇന്നലെ നടന്നതുപോലെ ചില ഓർമ്മകൾ തിരിച്ചെത്തി. അതായിരുന്നു എന്നെ ഏറ്റവും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയത്.
സദ്യയുടെ ഒരുക്കങ്ങൾ തുടങ്ങിയപ്പോൾ അടുക്കളയിൽ നിന്ന് പായസത്തിൻ്റെ മണം വന്നു. വീണ്ടും പഴയ ഓർമ്മകൾ. കുട്ടിക്കാലത്ത് ഓണസദ്യ കഴിഞ്ഞ് പായസത്തിനായി കാത്തിരുന്നത്, വീട്ടിലെ മുതിർന്നവരുടെ സംസാരവും ചിരിയും, എല്ലാവരും ഒരുമിച്ചിരുന്ന ആ ഉച്ചസമയം...
ഒരു ചെറിയ മണം ഇത്രയും കാര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു? അതിനുപിന്നിൽ തലച്ചോറിൻ്റെ പ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രസകരമായൊരു കാരണമുണ്ട്.
മണവും ഓർമ്മയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം
നമ്മൾ ഒരു മണം തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ തലച്ചോറിലെ Olfactory Bulb എന്ന ഭാഗത്തിലേക്ക് എത്തുന്നു. മണത്തെ തിരിച്ചറിയുന്ന ഈ സംവിധാനം വികാരങ്ങളും ഓർമ്മകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തലച്ചോറിലെ ഭാഗങ്ങളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ചില മണങ്ങൾ വളരെ പഴയ ഓർമ്മകളെ പോലും പെട്ടെന്ന് ഉണർത്തുന്നത്.
ഒരു പഴയ വീടിൻ്റെ മണം, മഴ നനഞ്ഞ മണ്ണിൻ്റെ മണം, സ്കൂളിലെ പുസ്തകങ്ങളുടെ മണം — ചിലപ്പോൾ വർഷങ്ങളായി ഓർക്കാത്ത ഒരു സംഭവം പോലും ഇവ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചേക്കാം. ഓണത്തിനും അതുതന്നെയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. പൂക്കൾ, പായസം, നെയ്യ്, വാഴയിലയിലെ സദ്യ... ഇവ ഓരോ വർഷവും ഒരേ ആഘോഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് അനുഭവിക്കുന്നതിനാൽ കാലക്രമേണ ആ മണങ്ങളും ഓർമ്മകളും തമ്മിൽ ശക്തമായൊരു ബന്ധം രൂപപ്പെടാം.
അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ഓണം ചിലപ്പോൾ പഴയതുപോലെ തോന്നുന്നത്
സദ്യ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വീട്ടിൽ എല്ലാവരും സംസാരിച്ചും ചിരിച്ചും ഇരിക്കുകയായിരുന്നു. ഞാൻ കുറച്ചുനേരം അവരെ നോക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോഴത്തെ ഓണവും കുട്ടിക്കാലത്തെ ഓണവും ഒരുപോലെയല്ല. ആളുകൾ മാറി. വീടുകൾ മാറി. ആഘോഷിക്കുന്ന രീതിയും മാറി.
പക്ഷേ ഒരു പരിചിതമായ മണം വന്നപ്പോൾ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പുള്ള ഒരു ഓണം മനസ്സിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി. അതുകൊണ്ടായിരിക്കാം ചില മണങ്ങൾ നമുക്ക് അത്ര പ്രത്യേകമായി തോന്നുന്നത്. അവ വെറുമൊരു സുഗന്ധം മാത്രമല്ല. ചിലപ്പോൾ നമ്മൾ മറന്നുപോയെന്ന് കരുതിയ ഒരു കാലത്തേക്കുള്ള ചെറിയൊരു വാതിൽ കൂടിയാണ്.
Story Summary:- The scent of Onam flowers and payasam triggers deep nostalgia by activating the Olfactory Bulb, which is closely linked to the brain's memory and emotional centers. This biological connection explains why specific smells can instantly transport us back to childhood memories, making festivals like Onam feel deeply personal and timeless.
Keywords: Onam memories smell, Olfactory Bulb memory connection, why smells trigger memories, Malayalam Onam essay, nostalgia and scent science, Pookalam and Payasam memories
